Δάφνη

Του Βαγγέλη Ρουφάκη
Γενικά περί του χωρίου Δαφνώνος
Από τον αείμνηστο δάσκαλο Δημήτριο Μέλη

Συνέχεια από το προηγούμενο

Η μοναδική ασχολία των κατοίκων είναι η γεωργία από παλαιάς εποχής μέχρι της σήμερον και η δενδροκομία ήτις ευδοκιμεί λόγω της ποιότητος του εδάφους. Μερικοί εκ των κατοίκων ανεχώρησαν προ της απελευθερώσεως και μετά, εις την Αμερικήν, Πειραιά και αλλαχού δι` ανεύρεσιν εργασίας ή καλλιτέρας τύχης, όπου εγκατεστάθησαν, δημιουργήσαντες οικογενείας, αποζώντες εκ διαφόρων επαγγελμάτων.

seismos.jpg (45250 bytes)
Από τα ερείπια του σεισμού στον Δαφνώνα.
Φωτογραφία αδελφών Καστάνια, από το «Λεύκωμα των ερειπίων της Χίου» Γεννάδειος Βιβλιοθήκη 1983.

Κατά τον σεισμόν του 1881 κατέπεσαν πολλαί οικίαι του χωρίου, αι δε εναπομείνασαι κατέστησαν σχεδόν ετοιμόρροποι. Τα θύματα εκ του καταστρεπτικού τούτου σεισμού ανέρχονται σχεδόν εις εκατό εκτός των τραυματισθέντων.Επίσης εις τον σεισμόν της 23ης Ιουλίου 1949 το χωρίον εδοκιμάσθη σοβαρώς. Μερικαί οικίαι κατέστησαν ετοιμόρροπαι και οι ένοικοι αυτών διέμεναν εις σκηνάς. Θύματα ευτυχώς δεν άφησεν ο τρομερός αυτός σεισμός. Το χωρίον εδοκιμάσθη σκληρώς υπό της πανώλους μετά την επανάστασιν του 1821 της οποίας τα θύματα είναι πολλά.
Όσοι προσεβάλλοντο από την τρομεράν εκείνην ασθένειαν μετεφέροντο εις τα πλησίον του χωρίου ευρισκόμενα λοιμοκαθαρτήρια, τα λαζαρέτα λεγόμενα, αφήνοντο εις την τύχην των, όπου οι περισσότεροι των ασθενών άφηναν τα οστά των εκεί.
Οι γεροντότεροι διηγούνται ότι οι τούρκοι εφέροντο ως κατακτηταί. Μετά τον σεισμόν του 1881 κατέστησαν ηπιότεροι και εχάρισαν και τους φόρους.
Κατ` έτος διωρίζοντο δύο δημογέροντες (μουκτάρηδες και δύο αζάδες) οι οποίοι ελάμβανον μέρος εις τας
υποθέσεις του χωρίου και εσύναζον τους φόρους δια να τους παραδώσουν εις το ταμείον.
Κατά την απελευθέρωσιν της Χίου κατά τω 1912, οι κάτοικοι συνέδραμον σπουδαίως τον ελληνικόν στρατόν δια της μεταφοράς τροφίμων και άλλων χρειωδών μέχρι των μαχομένων στρατιωτών, αψηφούντες τας σφαίρας του εχθρού.
Μετά την απελευθέρωσιν επήλθεν αλλαγή εις τον τρόπον της καλλιεργείας των αγροκτημάτων διότι εκομίσθησαν υπό της κυβερνήσεως λιπάσματα και ηυξήθη η απόδοσις των γεωργικών προϊόντων και συνεπώς εβελτιώθη η ζωή των κατοίκων.
Κατά τον πρώτον παγκόσμιον πόλεμον του 1912-1922 έλαβον μέρος πολλοί εκ των κατοίκων του χωρίου Δαφνώνος. Εις τούτον εφονεύθησαν ή εξηφανήσθησαν εις την Μακεδονίαν και Μικράν Ασίαν οι Κων/τίνος Χαβιάρας, Δημήτριος Στουπάκης, Αλεξ. Παπαξενάκης, Στεφ. Ψαρρός, Βασ. Γομαράς, Παντ. Καλαμάρας, Στεφ. Χαβιάρας, Νικ. Σιδεράτος στρατιώται και Νικ. Μπεγάκης υπαξιωματικός.
Κατά τον ελληνοϊταλικόν πόλεμον, έλαβον μέρος περί τους εξήκοντα στρατιώται οι οποίοι εσημείωσαν δράσιν αξιόλογον.
Εξ αυτών εφονεύθησαν ή απέθανον, οι στρατιώται:
Ιωάννης Παπαμιχαλάκης, Γεώργιος Ψαρρός, Ιάκωβος Τσουκάρης και οι Μιχαήλ Παπαμιχαλάκης και Παντελής Μισιριώτης ναύται του Β. Ν.

n_begakhs.jpg (16669 bytes)
Ο Υπαξιωματικός Νίκος Μπεγάκης

Κατά την κατοχήν των Γερμανών πολλαί οικογένειαι υπέφερον εκ των στερήσεων και της πείνης. Τα μέλη των οικογενειών αυτών, ενεδύοντο σχεδόν με εφθαρμένα φορέματα, τους δε πόδας προεφύλαττον δια υποδημάτων τα οποία οι ίδιοι κατεσκεύαζον εκ ξύλου και χονδρού υφάσματος (κ. τσόκαρα).
Τα χόρτα, τα ολίγα όσπρια και το πληγούρι ήσαν αι τροφαί αι οποίαι εκράτησαν εις την ζωήν τους φτωχούς κατοίκους.
Η καθεδρική εκκλησία του χωριού είναι η τιμωμένη επ` ονόματι του Αγίου Παντελεήμονος, ρυθμού Βασιλικής κτισθείσα μετά τον σεισμόν του 1881 μετά ωραίου και κομψού κωδωνοστασίου εκ λίθων πελεκητών, κτισθέντος κατά τω 1900-1901 ύψους 15 σχεδόν μέτρων.
Εντός του ναού υπάρχει σήμερον εκτός των άλλων εικόνων και η μεγάλη εικών του Αγίου Παντελεήμονος επαργυρωμένη και μία εικών της Παναγίας από την εποχήν του 1821.
Εκτός του καθεδρικού ναού, υπάρχουν και τα κάτωθι εξωκλήσια, των οποίων ο χρόνος της ιδρύσεώς των τυγχάνει άγνωστος:

baptish.jpg (24416 bytes)
Αρτοκλασία στην αυλή του Αγίου Γεωργίου Β. Α. του χωριού

Ο Άγιος Γεώργιος προς την Β. Α. άκραν του χωρίου.
Η Κοίμησις της Παναγίας παρά τω Βεσταρχάτω.
Η Παναγία της Υπαπαντής εν τη θέσει Στρατηγάτον.
ΟΙ Άγιοι Απόστολοι και οι Άγιοι Σαράντες εις την Παφυλίδα.
Ο Άγιος Πολύκαρπος πλησίον του Βεσταρχάτου και
Η Ζωοδόχος Πηγή εις την ωραίαν τοποθεσίαν «Δαμαλά».

Επίσης νοτίως των Αφτουλών και ουχί μακράν αυτών ευρίσκεται το το εξωκλήσιον του Αγίου Γεωργίου του επονομαζωμένου «Πικρού» και προς βόρεια του χωρίου ευρίσκονται τα ερείπια του ναού ή μάλλον του εξωκλησίου του Αγίου Ισιδώρου. Εκεί υπάρχουν οστά από την εποχήν του θανατικού της πανούκλας όπως έλεγαν.
Ο χρόνος της ιδρύσεως των εξωκλησίων είναι άγνωστος. Φαίνεται όμως οτι εκτίσθησαν εκ νέου μετά τον σεισμόν του 1881.
Εις το βόρειον του χωρίου μέρος υπάρχει υδραγωγείον - δεξαμενή. Εξ αυτής και εξ άλλης τοιαύτης ευρισκομένης προς το νότιον άκρον αυτού υδρεύονται οι κάτοικοι. Το νερόν εις την άνω δεξαμενήν διοχετεύεται δια σιδηρών σωλήνων εκ της πηγής Στρατηγάτου. Είναι εύπεπτον γλυκύ αλλ` όχι άφθονον κατα τους θερινούς μήνας.
Υπάρχουν και αρκετά φρέατα εις την περιοχήν του χωρίου εκτός βέβαια της πηγής των Αφτουλών της οποίας το επίσης εύπεπτον και δροσερόν ύδωρ, αναβρύει εκ τινός βραχώδους κοιλώματος καταφύτου άνωθεν και διευθύνεται δι` υπογείου αγωγού 3-5 μέτρων μήκους εις μεγάλην και αρχαίαν δεξαμενήν δια να χρησιμοποιηθεί εις το πότισμα των πέριξ κήπων.
Η συγκοινωνία του χωρίου μετά της πόλεως γίνεται δι` αυτοκινήτων λεωφορείων, δις της ημέρας δια του Βερβεράτου-Χαλκειούς, επίσης δι` οχημάτων και υποζυγίων.
Τα σπουδαιότερα προϊόντα της κοινότητος είναι τα αμύγδαλα, το λάδι και οι ελιές. Παράγονται επίσης χαρούπια, όσπρια, ολίγα δημητριακά, πατάτες και τινά πεπονοειδή.

Βαπτίσεις

Αυταί τελούνται εις την εκκλησίαν. Άλλοτε ετελούντο εις την οικίαν του πατρός του νεοφωτίστου. Κατά την βάπτισιν εκαλούντο οι φίλοι και οι γείτονες.
Ο ανάδοχος υπεχρεούτο να προμηθεύει και σήμερον ακόμη εις το μικρόν ακόμη δε και εις τους γονείς τούτου υφάσματα ή και χρηματικόν ποσόν, οπότε η μήτηρ του παιδιού έπρεπε να κάνει μετάνοιαν για να φιλήσει το χέρι του αναδόχου. Μικρά χρηματικά ποσά εμοιράζοντο εις όλους τους παρευρισκομένους(μαρτυρίες). Σήμερον αντ` αυτών δίδονται τα συνήθη φλωράκια.
Μετά την βάπτισιν επηκολούθει φαγοπότι, διασκέδασις με ευχές εις το νεοφότιστον και τον κουμπάρον. «Να τα χιλιάσεις κουμπάρε». «Τέτοιες έννοιες».
Η βάπτισις συνήθως εγίνετο προ της συμπληρώσεως του τεσσαρακονθήμερου από της γεννήσεως οπότε το μικρόν δια της μεταλήψεως των Αχράντων Μυστηρίων, εγένετο τέλειος χριστιανός.
Έτσι σχεδόν γίνονται και σήμερον αι βαπτίσεις.

Συνεχίζεται

after_bapt.jpg (33319 bytes)
Επιστρέφοντας από την βάπτιση