Ο Δαφνώνας ξεδιψά τη Χώρα
Προδημοσίευση πονήματος του Δημ. Μελαχροινούδη «Ανταποκρίσεις από τη Χίο»

Η πόλη της Χίου κατά τους θερινούς μήνες δεν είχε το αναγκαίο πόσιμο νερό. Το πρόβλημα λύθηκε όταν ο Ανδρέας Συγγρός επισκέφθηκε το νησί των προγόνων του, με αφορμή το θάνατο του γιατρού πατέρα του τον Σεπτέμβρη του 1872.
Όταν πληροφορήθηκε για το νερό, ανάμεσα στις άλλες δωρεές για τη ψυχή του πατέρα του, διέθεσε το ποσό των 600 λιρών για να μεταφερθεί νερό από το Δαφνώνα. Προβλέπονταν να κατασκευαστούν δυο βρύσες, η μια στον Κάτω Αιγιαλό και η άλλη στην Αγία Κυριακή. Ο μειοδοτικός διαγωνισμός έγινε στις 21 Σεπτεμβρίου (3 Οκτωβρίου με το νέο ημερολόγιο) όπως περιέχεται στην ανταπόκριση από τη Χίο της 25 Σεπτεμβρίου/ 10 Οκτωβρίου.  Οι εργολάβοι βρήκαν τις 600 λίρες λίγες για τη δουλειά και ο Συγγρός ανέβασε το ποσό στις 700. Όμως και πάλι δεν έφταναν για ένα έργο σοβαρής κατασκευής και τόσο μεγάλης απόστασης.
Χρειάστηκαν αλλεπάλληλες συσκέψεις του Διοικητικού Συμβουλίου με τον αντιπρόσωπο του Συγγρού, Επαμεινώνδα Καράβα, για να βρεθεί ύστερα από ακριβείς υπολογισμούς ότι χρειάζονταν συνολικά 1200 λίρες. Παρά το γεγονός ότι προσφέρθηκαν να συμπληρώσουν τη διαφορά Χιώτες του εξωτερικού που βρισκόταν στο νησί, κρίθηκε ότι πρώτα έπρεπε να ενημερωθεί ο Συγγρός (Ιούλιος 1873).

Άλλο ένα καλοκαίρι πέρασε με λιγοστό το πόσιμο νερό στη Χώρα. Ο νέος διοικητής της Χίου «δραστήριος και νοήμων» Σαδίκ Βέης, ανακίνησε την υπόθεση κατασκευής νέου υδραγωγείου.
Νέα προβλήματα ανέβασαν το ποσό σε 1300 λίρες. Προτάθηκε τότε είτε να κατασκευαστεί έργο δαπάνης 700 λιρών είτε να συμπληρωθεί με συνεισφορές πολιτών*. Όταν ο Συγγρός το πληροφορήθηκε, έδωσε εντολή στον Καράβα να πληρωθεί όλο το απαιτούμενο ποσό και οι 400 λίρες που εν τω μεταξύ συγκεντρώθηκαν να κατατεθούν στην τράπεζα για να ιδρυθεί φιλανθρωπικό κατάστημα.
Ο Ε. Καράβας τότε προχώρησε «προσκαλέσας εξ Αθηνών μηχανικόν της υδραυλικής, όστις ανέσκαψε πάσας τας αρχαίας πηγάς των υδραγωγείων».
* Επεκράτησε η δεύτερη άποψη.
Επιδιόρθωσε το παλιό υδραγωγείο και παράγγειλε σιδερένιους σωλήνες και άλλα υλικά, ώστε το έργο να γίνει σύμφωνα με τους «επιστημονικούς κανόνες» στερεό και ταυτόχρονα κομψό.
Ούτω βρύσες έφερναν άφθονο νερό στις συνοικίες της πόλης (μεταξύ των οποίων το νοσοκομείο, το παρθεναγωγείο και το διοικητήριο στην πλατεία Βουνακιού).
Η ωραιότερη βρύση κατασκευάστηκε στον Κάτω Αιγιαλό, όπου βρίσκονταν η Ασφαλιστική Τράπεζα «Ο ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΣ» με συμμέτοχο τον Ανδρέα Συγγρό που αντιπροσωπευόταν από τον Ε. Καράβα. Πλάκα που υπήρχε στη βρύση ανέγραφε: «ΑΝΔΡΕΑΣ ΣΥΓΓΡΟΣ ΤΗ ΠΑΤΡΙΔΙ ΑΥΤΟΥ ΧΙΩ, ΕΡΔ` ΑΓΑΘΟΝ 1874». Το έργο τελικά κόστισε περίπου 1500 λίρες.
Η ανταπόκριση της 4/16 Δεκεμβρίου μας πληροφορεί για τα εγκαίνια του υδραγωγείου:
«Τα εγκαίνια της διοχετεύσεως του ύδατος εγένετο τη 17/29 λήξαντος μετά πολλής επισημότητος εις την κατά τον Κάτω Αιγιαλόν κρήνην, μίαν εκ των οκτώ εις διάφορα της πόλεως μέρη κατασκευασθεισών, ένθα συνέρρευσεν άμετρον πλήθος λαού πάσης τάξεως. Την τελετήν ετίμησαν και πάσαι αι επισημότητες της πόλεως, αι τε Πολιτικαί και Στρατιωτικαί Αρχαί μετά Στρατού παρατεταγμένου, ο Πρόξενος της Ελλάδος κ. Ιωάννης Ιωαννίδης και πάντες οι λοιποί Υποπρόξενοι. Εντός του περιβόλου της κρήνης τοιαύτης κοσμηθείσης δια μύρτων τη ακαμάτω φροντίδι του επαξίως αντιπροσωπεύοντος εν Χίω τον κ. Α. Συγγρό, κ. Επ. Α. Καράβαν, η Α. Σ. ο Άγιος Χίου κ. Γρηγόριος μετά του περί αυτόν Ιερού Κλήρου ετέλεσεν τον Αγιασμόν. Είτα δε λαβών τον λόγον ο σχολάρχης κ. Πρώιος, εξεφώνησε λογύδριον, μεθ` ο ότε δεξιός και αριστερός χορός της Μητροπόλεως έψαλλαν εμμελέστατον ύμνον υπερ της Α. Α. Μ. Του Σουλτάνου. Ακολούθως δ` ανοιχθέντων απάντων των περί την περί την περικαλλή της κρήνης στήλην κρουνών και των επ` αυτής πιδάκων, τα ύδατα ήρξαντο ρέοντα, οι δε κάτοικοι την αφθονίαν ταύτην βλέποντες ηυλόγουν εν αγαλιάσει το όνομα του δωρητού».